Onze bijdrage aan de algemene beschouwingen 2007-2008

Algemene Beschouwingen D66 - 27 juni 2007

Energie
Duurzame opwekking is vooral gericht op biomassa centrales. Vanzelf wordt het budget actieplan biomassa hieraan besteed. Maar ook het budget Costa Due wordt in dit kader gezet. Wat het budgetgedeelte plannen van Energy Valley moeten we afwachten of dit ook niet die kant op gaat. Totaal zeker bijna een half miljoen euro van ons nieuwe budget stoppen we er in, terwijl we ook allemaal weten dat deze vorm van duurzame energie niet optimaal is. Dat steekt schril af tegen het overige nieuwe budget voor energie innovatie. D66 is van mening dat er minimaal evenveel zo niet meer door de provincie geïnvesteerd zou moeten worden in ook andere duurzame opwekkingsmethoden. Ook het huidige kabinet verwacht dat er op dit gebied de nodige progressie plaats gaat vinden. En met de wereld G8 bevinden we ons in "goed" gezelschap als we iets meer ambitie gaan vertonen dan de evenredige bijdrage.
Het gebruik van schone bandstoffen dient ook in bredere mate gestimuleerd te worden. Gezien de 40 miljoen die we uit de motorrijtuigenopcenten halen ligt het misschien voor de hand in dit kader iets te doen. We zijn een aardgasprovincie, maar wat doen wij eigenlijk aan het promoten van auto’s die op aardgas rijden? Niets… We zouden hier een stimuleringsprogramma voor kunnen maken. Aardgas is schoner dan benzine en diesel. Bovendien kan het uit als investering. Mensen hoeven dus alleen nog maar overgehaald worden. Wat nu als wij eens bedrijven of banken zover krijgen dat zij de ombouw van de auto van hun werknemers/klanten financieren. Wij staan garant, of betalen de rente. De mensen betalen het voordeel dat ze halen met tanken terug. Iedereen blij toch… en we geven een goede impuls. Daarnaast zullen we ons dan moeten gaan bemoeien met het vestigen van voldoende vulpunten.
De wijze van opwekken is op dit moment niet eens de beste methode om duurzaamheid te bevorderen. Energiebesparing is dat en daarvoor is ook aandacht in deze voorjaarsnota. Echter altijd gericht op woningen. We hebben al eerder uitgesproken dat er eens gekeken zou moeten worden naar energiezuiniger produceren in de industrie. Het is ten slotte merkwaardig dat men bij Aldel pas op een hoger voltage is overgeschakeld (scheelt travoverliezen) toen ze de stroomrekening niet meer konden betalen. Dit lijkt in meer industrie aan de hand. Kunnen we geen ondersteunend programma voor energiezuiniger produceren in het leven roepen? Zou het college dat eens willen onderzoeken? Dat is waarschijnlijk zelfs mogelijk met toestemming van Brussel (overheidssteun). Ons bedrijfsleven profiteert dan inmiddels ook door minder stroom kosten.
Al met al willen we dat de voorstellen voor het budget voor het fonds Energiebesparing en Innovatie in de voorjaarsnota wordt verdubbeld tot 500 duizend euro.
(motie extra energieinnovatie)

Gemeenten
Aandacht gaat op dit moment zowel op rijksniveau als op provinciaal/gemeentelijk niveau uit naar het in standhouden van voldoende voorzieningen en het in de been kunnen houden van adequate dienstverlening door kleinere gemeenten.
Hiertoe is het huidige beleid gericht op het bevorderen van samenwerking tussen gemeenten. Dat heeft D66 ook in haar programma staan. Toch zien we bij de blauwe stad al een voorbeeld dat er toch gefuseerd moet gaan worden. Samenwerking is 1 maar als die noodzakelijk zeer intensief moet worden is hier toch gekozen voor een fusie. In Friesland zien we op dit moment een discussie die de teneur heeft dat er vrijwillig gefuseerd zal moeten gaan worden. Met de mogelijkheid van een verplichtend karakter op de achtergrond.
Ook in de begrotingen van gemeenten en van de provincie in Groningen zien we geen ruime reserveringen die gemaakt worden om het samenwerken in die zin te bevorderen dat het de fusies zeker kan voorkomen. Wij vinden het wel een taak van de provincie om logische samenwerkingsverbanden in kaart te brengen, zodat er geen gemeenten tussenuit vallen die aan het einde van de rit geen logische samenwerkingspartner meer kunnen vinden. De provincie is ten slotte per uitstek het bestuur dat de samenhang in het grotere gebied dient te bewaken.
Daarnaast is het verstandig om die samenwerkingsverbanden te stimuleren die in het noodscenario dat er toch niet meer om fusie heen gekomen zou kunnen worden ook kunnen evolueren tot nieuwe gemeenten.
Wij verzoeken het college om tot een inventarisatie op dit gebied te komen.

Water
De provincie zou haar bijdrage moeten leveren aan Aquaplanning
Toelichting
Bij de behandeling van de jaarstukken heeft D66 aandacht gevraagd voor de veiligheid van de zeedijken en de berichten vanuit Den Haag dat men geen prioriteit bij Groningen legt. De gedeputeerde heeft toen verzekerd dat daar nog een robbertje over zou worden geknokt.
De burgers van Groningen lopen echter niet alleen risico op natte voeten door zeewater, maar in toenemende mate ook door hemelwater.
De recente wateroverlast in Hoogeveen en afgelopen week in Haren hebben laten zien dat de voorspelling dat stortbuien plaatselijk bijzonder veel overlast gaan veroorzaken, er één is, die in een nog nabijere toekomst tot grotere problemen gaat leiden dan verwacht.
Bij de woningbouw planning dient daar op worden geanticipeerd. Het zogenaamde waterveilig wonen dient in de ruimtelijke plannen te worden opgenomen en wellicht dienen bestaande plannen in dat kader een heroverweging c.q. aanpassing te krijgen.
Niet alleen de provincie maar, ook de gemeenten zouden moeten worden gestimuleerd om meer aandacht te hebben voor dit onderwerp.
Wij vinden dit een zo belangrijk onderwerp dat we in de begroting een post voor aquaplanning van 1+2 ton willen vrijmaken voor een analyse met herbeoordeling van de bestaande plannen en de daarbij behorende overleggen met de gemeenten.
(motie aquaplanning)

De Zuiderzeelijn
De Zuiderzeelijn is in het afgelopen jaar van trotse mogelijkheid gedegradeerd naar heel, heel misschien een opgevoerde intercity, de "HST". D66 is tegenstander van een Groningse bijdrage van ongeveer 500 euro per inwoner voor dit surrogaat. (Baby’s en bejaarden zijn in deze berekening meegenomen.)
Als het echt waar is dat het rijk haar gereserveerde miljarden wil steken in de infrastructurele ontwikkeling van Noord-Nederland op die plekken waar dat het beste uit kan, en wij daar zelf nog even zo’n slordige 270 miljoen euro bij willen doen dan moeten we onze knopen tellen.
Waarom bellen we de Bundes Bahn niet met de vraag wat zij voor dit bedrag kunnen doen? Met de ICE ben je nu in 4,5 uur van Leer in Berlijn. Voorwaar nu al even lang als ik laatst met een busje naar Den Haag onderweg was. Laten we vragen wat het kost om die ICE door te trekken naar Groningen. Met de randvoorwaarde dat het spoorboekje dan zo wordt aangepast we uit Groningen dan in 4 uur in Berlijn kunnen zijn. In Holland haalt men de Franse snelle trein naar binnen waarom zouden wij dat dan niet doen met de Duitse? We gaan toch uit van onze eigen kracht?
Als ons dat zou lukken, dan volgt dat ontbrekende stukje naar Holland op kosten van het rijk vanzelf. Vanaf Amsterdam ben je via Groningen dan het snelst in Berlijn (zelfs via het Hanzelijntje).
En dan zou de "Trans Friesland Express", waar mijn factie al eerder over heeft gesproken, maar zo eens realiteit kunnen worden.
Kortom, een verzoek om het geld dat gereserveerd is voor de Stuurgroep Zuiderzeelijn wel te besteden, maar daarvoor de nieuwe opdracht te formuleren om ook eens naar het oosten te kijken. Dit wordt zeker actueel, omdat de minister op korte termijn een beslissing op dit dossier heeft toegezegd.
(Motie onderzoek economisch maatschappelijk effect)

Tot slot een waarschuwing…
D66 is een groot voorstander van goed Openbaar Vervoer. In de voorjaarsnota wordt 4 ton gereserveerd voor de stadstram in regiovermomming. De stadsfractie van D66 is zeer kritisch geweest over de stappen die de stad zet op weg naar een dergelijk stadsvervoer. Hiervan is immers nog niet duidelijk of het wel de echte verbetering zal brengen. Voor zover het dat doet, kun je je afvragen of er met datzelfde geld niet een 10 maal beter resultaat mogelijk is door andere investeringen.
Wij hebben in de commissie al gezegd dat een stadstram nog geen regiotram is. Wij geloven zelf niet in de uiteindelijke aanschakeling die daarvoor nodig is op het bestaande treinspoor. Wij denken dat dat een utopie is. En nu zet de provincie toch een eerste stap in die richting. Beste Staten, u stort zich als lemmingen in de afgrond, want het is redelijk voorspelbaar waar dit eindigt: Een stadtrammetje met 75 miljoen euro’s van de provincie erbij, en geen verdere ontwikkeling naar een echte regiotram. Staten, u dient kritisch te blijven, ook na vrolijke uitstapjes naar het buitenland. We staan op het punt een éénrichtingsstraat in te gaan, waar we heel veel "tol" moeten gaan betalen.
Wij krijgen nog wel de opdracht aan de projectgroep en dus hebben we nog een kans om de zaak goed te heroverwegen.
Zo niet, dan troosten wij ons met de gedachte dat men ook al heel snel weer superblij is met de Betuwelijn, en men zich niet meer afvraagt of er qua effect wellicht veel meer had gekund voor de geïnvesteerde bedragen.
Net als bij de oostwand van de Grote Markt, zou het de stad en provincie sieren als er op dit dossier waarbij er onbewezen uitgaven zullen worden gedaan een volksraadpleging zou plaats vinden.

Groningen Uber Alles

Groningen UBER Alles was de reactie van de PvdA op mijn verzoek aan de gedeputeerde om meer aandacht te besteden aan de Duitse consument.

Ik stond versteld van zoveel creativiteit op 1 dag. Dat hebben we van de PvdA lang niet gezien. Het was een opmerking naar aanleiding van de statencommissie Economie en Mobiliteit, waar het onderwerp recreatie en toerisme op de agenda stond. Vele duizenden euri zijn beschikbaar voor marketing Groningen maar niet 1 euro daarvan gaat naar de marketing in onze grootste groeimarkt namelijk Duitsland. D66 hamert al langer op de kansen die er over onze grens liggen. Veel verder dan een paar bezoekjes naar Hamburg en Oldenburg is ons college nog niet gekomen. Wat ons betreft is het nu tijd om de van ons oostelijk gelegen economische potentie(s), te beginnen met de Duitsers, meer te gaan benutten. Samenwerken met bedrijven, aantrekken van meer consumenten en kennisuitwisseling zijn drie thema's die nog veel beter kunnen worden ontwikkeld en uitgebaat (buit).
Dat gaat niet zomaar, goede infrastructuur is essentieel, goede marketing is noodzakelijk maar vooral investeringen in voorzieningen en verblijfsrecreatie zijn noodzakelijk om deze slag te slaan. Maar ja, ons college houdt nog even vast aan "er gaat niets boven Groningen" nou wat D66 betreft (schuinboven) wel, namelijk Denmarken, Noorwegen en Zweden. En daarnaast ligt er genoeg naast Groningen, Duitsland, Polen en verder. Denk nou niet zo beknepen maar gooi het vizier open, op naar de buren meneer Gerritsen!

250-300 miljoen euro voor de Hogesnelheidstrein. Dat staat in het collegeprogramma. Zoveel geld in de HTS, een intercity Amsterdam-Groningen waar elk zich respecterende stad in de polder en Friesland een halte wil. D66 Groningen is voor een Zweeftrein en is voor een Hogesnelheidslijn (tgv achtige ontwikkeling), maar een veredelde intercity? Moeten we dit enorme bedrag niet radicaal op een ander trace inzetten? We hebben het hier over honderden euro's per inwoner. Zou een hogesnelheidslijn (TGV) via Hamburg met uiteindelijk Berlijn of verder geen alternatief kunnen zijn? Ik voorspel u in ieder geval het volgende, wanneer je in staat bent om dit oostelijke trace te realiseren volgt het trace naar de Randstad waar nu zoveel ophef over is vanzelf. Daarnaast trekken we uit een enorme aglomeratie (Hamburg) consumenten, bedrijven en wellicht inwoners aan. win-win-win lijkt me. We zullen het college kritisch maar opbouwend blijven volgen op dit punt.

En dan de regio- annex stadstram. 400-500 miloen eu met als eerste stap de stadstram van 180-220 mio eu. Een project zonder zware onderbouwing, zonder uitgewerkte doelstelling, zonder alternatievenanalyse, zonder exploitaiteopzet zonder... afijn te veel om op te noemen. We zijn kritisch en we zijn op dit moment als enige partij openlijk kritisch. Gelukkig loopt ook het CDA nog niet te koop met het voornemen deze ontwikkeling hoe dan ook te realiseren. Ik was dan ook blij met de toezegging van de gedeputeerde dat de opdracht aan het projectbureau niet verder gaat dan precies dat te onderzoeken. Gelukkig, de discussie gaat nog uitgebreid gevoerd worden. Ik voorspel u, een interessante en warme discussie. Pikant detail, de SP gewoon om overal tegen te zijn, is hier zonder uitstel voor het realiseren van de tram. De SP zit in het college van B&W Groningen die al uitgesproken voor een stadstram heeft gestemd. 1 + 1 = 2? het lijkt er verdacht veel op.

Tja wat verder? We staan voor de voorjaarsnota, Piet gaat daarin aangeven wat wij beschouwen als belangrijke punten voor de komende jaren. Piet vindt het vast wel goed dat ik een paar van onze reeds geventileerde speerpunten noem: regiotram/stadstram, Hogesnelheidslijn, duurzame bedrijventerreinen, woonlandschappen, regionale groeikernenbeleid (economie van het platteland) de vergrijzing als kans, internationale relaties en economie (o.a. Noordelijke ontwikkelingsas, meer samenwerking met Duitsland) en het duurzame energievraagstuk (wind, zonne en bioenergie).

Mooi, de lat ligt zo hoog genoeg dacht ik Piet! :)

Vanavond hebben we de laatste fractievergadering voor de zomer. Terugkijkend was het na een wat langzame start een mooie eerste periode. Enerverende projecten (o.a. rondweg Zuidhorn) staan vollop in de aandacht en op de agenda. Dat beloofd veel goeds voor de komende periode.
Ik ben benieuwd of de PvdA na een lang zomerreces met meer creativiteit uit de startblokken gaat komen, Groningen Uber alles, kom nou toch................

Later,
Ton